Review: HTC Tattoo – Android-smartphone voor budgetprijs

HTC heeft inmiddels een aardige collectie Android-toestellen op de markt gebracht. Met of zonder toetsenbord en in het wit, bruin of zwart: wie naar Android wil overstappen zit met de G1, Magic en Hero niet aan één toestel vast. Wat HTC echter nog niet had, was een Android-toestel “zonder kin” voor een budgetprijs. De HTC Tattoo moet dit gat in de markt gaan vullen. Het toestel is standaard voorzien van Android 1.6 Donut en kost in de winkel rond de 300 euro. Op de processor is niet beknibbeld, want er zit dezelfde 528MHz-processor in die we ook al in de eerdere Android-toestellen tegenkwamen. Meer toestel voor minder geld? We hebben de HTC Tattoo getest om te kijken in hoeverre je merkt dat je een budgettoestel in handen hebt.

De HTC Tattoo heeft een compleet ander uiterlijk gekregen dan de drie eerdere Android-toestellen van HTC: het toestel is kleiner en lichter en ziet er (eerlijk is eerlijk) wel iets goedkoper uit. Dat komt onder andere door de gladde kunststof behuizing, die niet de coating heeft gekregen die we van de HTC Hero kennen. Het uiterlijk is wat vriendelijker en daardoor ook wat minder vernieuwend dan de HTC Hero. Een allemansvriend dus, die dankzij het niet al te extreme uiterlijk bij veel gebruikers in de smaak zal vallen. De concurrentie zal voornamelijk komen van de T-Mobile Pulse en de Samsung Galaxy Spica, die eveneens op het goedkopere segment zijn gericht.

HTC’s toestel onderscheidt zich door verwisselbare covers (vandaar de naam HTC Tattoo), waarmee je het toestel aan je persoonlijke smaak kunt aanpassen. Je kunt plastic covers aanschaffen, die bijna de hele voor- en achterzijde van het toestel een ander uiterlijk geven.

Verpakking en uiterlijk

Toen het testtoestel arriveerde hebben we meteen een serie foto’s van de HTC Tattoo gemaakt, die je eerder al kon bekijken. Nu het toestel wat langer in bezit is, hebben we nieuwe foto’s gemaakt:

Zoals je ziet vind je in de doos het toestel zelf, ingepakt in plasticfolie. De batterij en het 2GB microSD-kaartje waren al in het toestel aanwezig. Daarnaast worden er twee zakjes meegeleverd met daarin de headset (3,5 mm) en de usb-kabel om het toestel op te laden. De headset is voorzien van een clip om aan je kleding vast te maken en afdekhoesjes om de oordoppen beter passend te maken. Om de HTC Tattoo te laden kun je de meegeleverde usb-kabel aansluiten op je computer of via de stroomadapter rechtstreeks via het lichtnet laden. Koop je de HTC Tattoo in de winkel, dan krijg je er een handleiding bij en informatie over de verwisselbare covers (niet bij ons testtoestel meegeleverd).

We zeiden het al: de HTC Tattoo heeft geen kin (opstaande rand) aan de onderkant, zoals eerdere Android-toestellen van HTC. Het toestel is kleiner geworden en dat geldt ook voor het scherm: geen 3,2 inch zoals bij de T-Mobile G1, HTC Magic en HTC Hero, maar slechts 2,8 inch. Aan de achterzijde zie je de merknaam HTC, een afbeelding van het Android-robotje, de camera (3,2 megapixel) en de speaker. Aan de linkerkant bevinden zich de volumeknoppen en de rechterkant is helemaal glad. Bovenop zie je de 3,5 mm headsetopening, plus een oogje om het toestel aan een lanyard te hangen. Aan de onderkant zijn alleen de mini-usb-aansluiting en de microfoon zichtbaar.

HTC levert de HTC Tattoo met flink wat knoppen: telefoon opnemen en ophangen natuurlijk (de laatstgenoemde is tevens aan/uitknop), een home- en menuknop, een back- en zoekknop en een grote ronde D-pad (geen trackball). Dit is HTC’s eerste Android-toestel waarop geen trackball aanwezig is, maar omdat veel gebruikers zo’n D-pad al gewend zijn van eerdere toestellen hoeft dat geen probleem te vormen. In onze test was het toestel net zo makkelijk met de D-pad te bedienen, dan met het trackballetje.

Om de simkaart en geheugenkaart te plaatsen zul je de achterklep van het toestel moeten verwijderen. Dat gaat zoals wel vaker niet al te makkelijk. Er is moeilijk grip te krijgen op de gladde kunststof van de HTC Tattoo. Gelukkig gaat de frontcover er daarna een stuk makkelijker af: die zit rondom vast met 7 clipjes. Zonder behuizing ziet het toestel er aardig kaal uit. Heb je een losse cover gekocht, dan kun je deze met weinig moeite plaatsen, zodat je toestel er weer toonbaar uitziet (hoewel, dat ligt natuurlijk aan het gekozen motiefje).

Scherm

HTC heeft bij de HTC Tattoo gekozen voor een relatief klein scherm met een kleine resolutie: 2,8 inch in plaats van de gebruikelijke 3,2 inch en een resolutie van 240 x 320, terwijl andere Android-toestellen 320 x 480 pixels hebben. De helft minder pixels dus en dat niet zo goed uit: de cijfers op de schermklok van HTC Sense zien er hoekiger uit dan op de HTC Hero. In de weersapplicatie, waar een verlichte ‘vlek’ op de achtergrond van de applicatie wat meer diepte moet suggereren, zijn duidelijk kringen zichtbaar: de schermresolutie schiet tekort om de kleuren subtiel in elkaar te laten overlopen. Multi-touch wordt bij dit scherm ook niet ondersteund.

Door het kleinere scherm wordt alles op het scherm iets kleiner afgebeeld. Vergelijk je echter met het homescherm van de T-Mobile G1, dan scoort de HTC Tattoo toch niet slecht omdat de HTC Sense-interface de applicatienamen onder de icoontjes net iets groter weergeeft. Al met al valt er met het scherm prima te werken, ware het niet dat er een ander probleem optreedt: door de veel lagere schermresolutie kun je lang niet alle applicaties op de HTC Tattoo gebruiken. Dat blijkt al bij het openen van de Android Market: vertrouwde applicaties als Layar, Twidroid en Teletekst zijn niet te vinden en ook recente applicaties zijn er simpelweg niet. Het ontbreken van Twidroid is overigens niet het grootste bezwaar, want HTC levert de applicatie HTC Peep standaard mee, in feite een aangepaste versie van Twidroid.

Google toont in de Android Market alleen applicaties die compatibel zijn. Ontwikkelaars zullen hun applicaties dus moeten aanpassen, maar de meeste zullen het te druk hebben met aanpassingen voor Android 1.6 (waarin trouwens voor het eerst meerdere schermresoluties worden ondersteund) om ook nog rekening te houden met kleinere schermen – terwijl er tegelijk interessantere toestellen met veel grotere schermen worden aangekondigd, zoals 480×854 bij de Motorola Droid).

Een ander punt dat hier zeker nog even ter sprake moet komen is het drukgevoelige (resistieve) scherm. Je kunt dit scherm zowel met je vingers als met een stylus (of ander hard voorwerp) bedienen, in tegenstelling tot de aanraakgevoelige (capacitieve) schermen van de eerdere Android-toestellen. Het gebruikte scherm in de HTC Tattoo betekent voor HTC lagere kosten, wat waarschijnlijk nodig was om de prijs van de HTC Tattoo onder een bepaalde grens te houden. Het gevolg is dat je iets harder op het scherm moet drukken om een knop te selecteren, maar laten we het niet overdrijven: er is veel verbeterd ten opzichte van eerdere toestellen zoals de HTC Diamond (Windows Mobile) uit 2008. Bij dat toestel moest je soms behoorlijk op het scherm drukken om te zorgen dat er überhaupt iets gebeurde. Bij de HTC Tattoo is dat echt verbeterd: alleen bij de knoppen links- en rechtsonder in het scherm gebeurt er soms even niets, maar bij het openen van je notificaties (linksboven) of het bladeren door homeschreens is er eigenlijk niets aan de hand, als je een vingerveeg over het scherm maakt.

Het enige punt waarbij het schermformaat en de gebruikte schermtechnologie in de weg zitten, is bij het intikken van teksten. Het virtuele toetsenbord geeft voelbare feedback (een lichte trilling) bij het intikken van een knop, maar de knoppen zijn erg klein en reageren lang niet zo snel als bij andere interactie met het scherm.

HTC Sense en meegeleverde software

In ons eerdere review van de HTC Hero hebben we al uitgebreid aandacht besteed aan HTC Sense, de eigen gebruikersinterface van HTC. Het zorgt ervoor dat het homescherm er net iets aantrekkelijker uitziet en het bevat talloze widgets voor snelle toegang tot veelgebruikte informatie en websites. Op de HTC Tattoo is HTC Sense gelukkig ook aanwezig, wat bewijst dat Sense niet alleen voor de toestellen in het hogere segment is weggelegd. Je kunt homescreens aanpassen aan je eigen voorkeur, maar zoals al bij de HTC Hero bleek moet je niet te fanatiek bezig gaan met het plaatsen van widgets omdat je toestel er trager door wordt.

HTC levert op de HTC Tattoo twee extra applicaties mee: Footprints voor het vastleggen van je (reis)belevenissen en het geotaggen van foto’s en de Twitter-applicatie HTC Peep. Daarnaast vind je de gebruikelijke Android-applicaties, zoals Gmail, Google Talk en Google Maps. Door de HTC Sense-interface ziet het er net iets mooier uit, maar achter het grafische geweld (dat er op de HTC Tattoo door de kleinere schermresolutie net iets minder mooi uitziet) zit natuurlijk gewoon Android. Je kunt HTC Sense uitschakelen, maar je kunt het niet zomaar van je toestel verwijderen.

De bediening is hetzelfde op eerdere Android-toestellen: met de homeknop ga je altijd terug naar het startscherm, er is een lijst met applicaties, om te bellen moet je op de groene telefoonknop drukken en bovenin het scherm bevindt zich de statusbalk waar alle belangrijke mededelingen en iconen te vinden zijn. Het in- en uitschakelen van bepaalde functies wordt iets gemakkelijker gemaakt met widgets waarmee je Wi-Fi en Bluetooth kunt uitschakelen, ter vervanging van Useful Switchers (een extra applicatie die veel gebruikers installeren). Bij vrijwel elke widget kun je trouwens kiezen voor een grote of een kleinere variant. Uiteindelijk kom je bij veel widgets toch weer bij de normale Android-applicatie uit: zo kun je op het homescreen kleine afbeeldingen van je favoriete bookmarks opnemen, maar tik je erop dan kom je in de gewone Android-webbrowser terecht. Die browser heeft op het testtoestel overigens een foute startpagina vooringesteld: htc.com/de/, de startpagina van HTC Duitsland. Door het ontbreken van multi-touch en het kleine scherm is webbrowsen op de HTC Tattoo toch een uitdaging…

Via Scenes kun je meerdere homeschermen inrichten, zodat je een geoptimaliseerd homescherm kunt hebben tijdens het werk en in je vrije tijd. Erg handig en een extra reden om een toestel van HTC te kiezen. HTC levert geen kantoorsoftware mee, maar dat is op het eerste gezicht geen probleem: de Office-software die je bij andere toestellen meegeleverd krijgt zijn vrijwel altijd Office-viewers die je gratis uit de Android Markt kunt downloaden. Ware het niet, dat de afwijkende schermresolutie ook hier weer roet in het eten gooit: QuickOffice en Documents To Go zijn beide niet te vinden via de Android Market, omdat ze (nog) niet compatibel zijn met de HTC Tattoo.

Waar HTC echter wel aan heeft gedacht, is Microsoft Exchange-ondersteuning: in de applicatie Mail zit standaard de mogelijkheid om een Exchange-account toe te voegen en deze via Exchange ActiveSync draadloos te synchroniseren (met push-functionaliteit).

Multimedia

Het kopiëren van muziek en films naar je toestel gaat het gemakkelijkst als je gebruikmaakt van de meegeleverde usb-kabel. De microSD-kaart verschijnt dan alsof je een geheugenkaartlezer hebt ingeplugd, waarna je de audio- en videobestanden gewoon in de juiste mappen naar het kaartje sleept. Muziek beluisteren doe je met de standaard aanwezige applicatie Muziek. Je kunt afspeellijsten maken, nummers van een artiest of een bepaald album afspelen. De speaker voor het afspelen van muziek is van de matige kwaliteit, maar dat zijn we bij telefoontoestellen eigenlijk wel gewend. Eventueel kun je de meegeleverde headset gebruiken of je favoriete oordopjes inpluggen. Sinds HTC is overgestapt op de 3,5mm headset-aansluiting ben je vrijer in de keuze van Android-accessoires (ook bijvoorbeeld bij het aansluiten van de telefoon op de AUX-ingang van je autoradio). Muziek in mp3-formaat afspelen gaat prima, waarbij ook de albumhoezen worden getoond. De audiospeler kan ook AAC, AAC+, WAV, Ogg en nog wat andere formaten aan.

Voor het eerst is er ook een FM-radio aanwezig op een Android-telefoon. Na het starten van de applicatie beweeg je een schuifknop naar de gewenste frequentie of je laat de applicatie automatisch scannen. Je kunt favorieten aanmaken en voorzien van een eigen naam.

Voor het afspelen van video zullen beginnende gebruikers welicht in verwarring raken: er is een muziekapplicatie (Muziek). maar op het eerste gezicht geen soortgelijke videoapplicatie. Het blijkt dat je hiervoor in de applicatie Album moet zijn, waar je normaalgesproken naartoe gaat om door je fotoalbums te bladeren. Vier videoformaten worden ondersteund: H.263, H.264, MPEG-4 en WMV (Windows Media Video) 9. De videospeler opent zich automatisch als je op een compatibel videobestand klikt.

Telefoon

Bij het reviewen van een telefoontoestel kan de kwaliteit van de telefoonfunctie natuurlijk niet achterwege blijven. Maar wat valt er anno 2009 nog over te zeggen? Er zijn zelden toestellen die ruis- of fluittonen laten horen bij het voeren van een telefoongesprek en als de verbinding wegvalt ligt dat meestal aan de kwaliteit van je operator dan aan je toestel. Opmerkelijk is dan ook, dat veel reviewers vaak verzuimen te melden welke simkaart er in een toestel zit en of het signaal op het moment van testen net zo goed (of slecht) is als op andere toestellen. Bij de HTC Tattoo doet de telefoonfunctie gewoon wat je ervan verwacht: geen vreemde geluiden of afgebroken gesprekken.

HTC levert op de HTC Tattoo een aangepaste telefoonapplicatie mee, in een grijsgroen kleurenschema. Bellen werkt zoals verwacht, waarbij je ook een Smart Dial-functie kunt gebruiken om snel contactpersonen uit je adresboek te filteren. HTC levert ook een sms-applicatie mee, die de standaardfunctionaliteit bevat.

Camera

Eén van de onderdelen waarop HTC heeft bezuinigd bij de HTC Tattoo is de camera: slechts 3,2 megapixel, terwijl alle nieuwe toestellen die op dit moment worden aangekondigd vaak al een 5 megapixel camera hebben. Voor de meeste gebruikers zal het weinig uitmaken: die willen gewoon een snapshot maken als ze onderweg zijn. Foto’s in het schemerdonker maken is wegens het ontbreken van een flitser of lampje niet aan te raden.

Video’s maakt de HTC Tattoo in een resolutie van 320 x 240 pixels. Ook geen hoogvlieger, maar voldoende voor een spontaan filmpje. Wellicht is HTC er gewoon vanuit gegaan dat de HTC Tattoo in handen komt van gebruikers die nog niet zoveel ervaring hebben met een smartphone en de videofunctie waarschijnlijk ook maar zelden zullen gebruiken. Overigens levert de camera van de HTC Hero nauwelijks betere video’s: die hebben een resolutie van 352 x 288 pixels. Net iets meer, maar geen reden om 100 euro meer voor het toestel uit te geven.

Snelheid en prestaties

De HTC Tattoo heeft een processor die vergelijkbaar is met die van de HTC Hero en HTC Magic: 528 MHz. Het bladeren door de HTC Sense-interface verloopt moeiteloos; de enige vertraging die optreedt heeft te maken met het ophalen van gegevens van internet (bijvoorbeeld bij de weerswidget). De snelheid van je databundel is daarbij de beperkende factor, niet de processor. Tijdens het gebruik is er niets te merken van het feit dat we een budgettoestel in handen hebben, zolang je maar niet teveel dingen tegelijk wilt doen – maar daar hebben de andere Android-toestellen evenveel moeite mee. De HTC Tattoo heeft met 256MB RAM iets minder werkgeheugen dan de HTC Hero (288MB), maar iets meer dan de HTC Magic (192MB). Wat prestaties betreft is er dan ook eigenlijk weinig verschil te merken: de HTC Tattoo is dan wel een budgettoestel, maar dat is aan het ‘binnenwerk’ niet te merken.

Wat de batterij betreft heeft HTC wel een stap terug gedaan: geen capaciteit van 1340/1350 mAh, maar slechts 1100 mAh en dat uit zich in een iets kortere gebruiksduur. De keuze voor die kleinere batterij was waarschijnlijk niet te vermijden, om het toestel zo compact te kunnen houden. De HTC Tattoo brengt inclusief batterij 113 gram op de weegschaal (eigen meting). In Android 1.6 kun je via de instellingen (ga naar Instellingen > Over de telefoon > Accugebruik) zien waarvoor de batterij is gebruikt. De mobiele standby-functies blijken daarbij de meeste energie te slurpen (46%) terwijl het Android-systeem maar goed is voor maar 2% van het energieverbruik. Dit wordt hoger naarmate je meer applicaties start en op de achtergrond laat draaien.

Bij normaal gebruik gaat de HTC Tattoo zo’n anderhalve dag mee. Omdat veel gebruikers toch gewend zijn om dagelijks hun toestel op te laden hoeft dat geen probleem te zijn. Je haalt het einde van de werkdag wel, mits je niet in de pauzes voortdurend YouTube-filmpjes gaat kijken. De standbytijd van de HTC Tattoo is bijna te verdubbelen door alle widgets die je op het homescreen hebt gezet, uit te schakelen.

Verkrijgbaarheid en prijzen

De HTC Tattoo is vanaf eind oktober 2009 los te koop voor prijzen tussen de 300 en 350 euro. Dat is ruim 100 euro goedkoper dan het vorige Android-toestel van HTC, de HTC Hero. Bij afsluiting van een abonnement kun je de HTC Tattoo nog goedkoper krijgen. Omdat de HTC Tattoo niet aan een specifieke operator is gebonden ben je vrij in de keuze van je abonnement. Het toestel is leverbaar met abonnementen van alle Nederlandse operators: KPN, Hi, T-Mobile, Telfort en Vodafone.

Conclusie

Bij het testen van de HTC Tattoo bekroop mij steeds meer het gevoel dat ik de HTC Tattoo eigenlijk niet met de HTC Hero moet vergelijken, maar met de HTC Magic. Kijk je naar de specificaties van beide toestellen, dan zou je nauwelijks denken dat er bij de HTC Tattoo sprake is van een budgettoestel: de HTC Tattoo kan de HTC Magic heel behoorlijk bijbenen en overtreft het zelfs nog (bijvoorbeeld bij de hoeveelheid werkgeheugen). De camera is hetzelfde, het gewicht scheelt niet eens zoveel (113 versus 118 gram), de processor is vergelijkbaar en er zitten vrijwel dezelfde voorzieningen op (Bluetooth, Wi-Fi, GPS). Er zitten zelfs nog wat extra’s op, zoals de HTC Sense-interface, een FM-radio en een 3,5mm headsetaansluiting (dit alles ontbreekt bij de Magic). Wanneer je het toestel daadwerkelijk in handen hebt merk je wel dat je met een goedkoper toestel te maken hebt: het uiterlijk is niet zozeer goedkoop, maar je merkt aan de gladde plastic behuizing wel dat je met een goedkoper toestel te maken hebt. Het scherm is echter het grootste zorgenkind van de HTC Tattoo: de bediening is goed, maar de resolutie is een stuk lager dan bij gangbare Android-toestellen, waardoor je nauwelijks software kunt installeren: Teletekst, Layar, Twitdroid, vergeet het maar. Kijk je naar de specificaties, dan heb je op papier echter geen moment het idee dat je met een budgettoestel te maken hebt.

Pluspunten: lage prijs, goede (processor)prestaties, veel waar voor je geld, compact toestel
Minpunten: weinig geschikte applicaties door afwijkende schermresolutie, scherm van mindere kwaliteit