Opinie: Android is na tien jaar slimmer dan ooit, maar Google blijft fouten maken
Thomas Haenen

Android viert deze week zijn tiende verjaardag. Het besturingssysteem is door tal van slimme innovaties niet meer weg te denken, maar tegelijkertijd blijft Google dezelfde domme fouten maken.

Android jubileum: alles wordt beter, met ruimte voor verbetering

Tien jaar geleden zag de mobiele wereld er heel anders uit. Van echte smartphones was nog geen sprake. Elke fabrikant had zijn eigen besturingssysteem, waardoor je slechts met moeite applicaties voor je toestel kon vinden. Geruchten dat Google aan een eigen smartphone werkte zoemden eind 2007 rond, maar al snel bleek dat het zoekbedrijf grotere plannen had.

Op 5 november 2007 kondigde de Open Handset Alliance Android aan, een nieuw en open platform voor mobiele telefoons. De software moest een betere gebruikservaring bieden voor consumenten. Tot de Alliance behoorden naast Google ook providers als T-Mobile en Telefónica, componentmakers als Qualcomm en Texas Instruments en fabrikanten als Samsung, HTC en Motorola. Het was een pril begin voor de organisatie, want versie 1.0 van de Android-software kwam pas in september 2008. De HTC Dream, het eerste toestel met het besturingssysteem, verscheen ook pas rond die tijd.

Android 8.1 officieel

Volgend jaar is het dus pas tijd voor een echt verjaardagsfeestje, al kunnen we vast een voorschot nemen. Android is na tien jaar slimmer dan ooit, maar Google blijft domme fouten uitbouwen. Tijd voor een terugblik op de beste verbeteringen die Android teweeg heeft gebracht – en de dieptepunten die nog altijd niet worden aangepakt.

1. Android draait niet (meer) om apps, maar om notificaties

Met Android en iOS ging er een wereld van apps open. Plotseling was een mobiele telefoon er niet meer alleen om te bellen. Met WhatsApp, Spotify, Google Maps, Netflix, Pokémon GO, Instagram en meer is er een wereld van diensten open gegaan. Heel even leek het alsof er iedere maand een nieuwe app verscheen die onze levens veranderde.

Inmiddels ligt de situatie iets anders. Hoewel er dagelijks duizenden nieuwe apps bij komen, zijn er nog maar zelden grote hits van onbekende ontwikkelaars. Als we al de Play Store induiken voor een nieuwe app, zijn we er vaak al na een paar dagen op uitgekeken. Dagelijks gebruik je uiteindelijk toch steeds weer dezelfde vijf, tien of hooguit twintig apps.

Smartphones draaien dan ook niet (meer) alleen om apps, maar vooral om notificaties. De hele dag door krijgen we talloze meldingen binnen van berichtendiensten, werkaccounts en entertainment-apps. Het navigeren door en filteren van die notificaties kan overweldigend zijn, maar is dé manier om op de hoogte te blijven. Vooral Google heeft dat goed begrepen. Met elke Android-update worden notificaties slimmer.

Binnenkomende berichten worden automatisch gesorteerd en gegroepeerd, of je stelt ze uit tot een later moment. Android 8.0 (Oreo) laat je zelfs je notificaties filteren binnen een app. Zorg er bijvoorbeeld voor dat een app je wel sportnieuws, maar geen economisch nieuws stuurt. Je ontkomt er met een smartphone niet aan dat je de hele dag door berichten ontvangt, maar Android helpt je in ieder geval om het overzichtelijk te houden.

2. Android loopt voorop in slimme foefjes

Intelligente software is sowieso een steeds belangrijker onderdeel van Android geworden. Waar je vroeger nog zelf op zoek moest bij Google, probeert het bedrijf je nu zelf die informatie voor te schotelen. Denk bijvoorbeeld aan Google Now, een automatisch overzicht van allerlei informatie die persoonlijk en relevant is. Van het weer tot je afspraken tot pakketjes die onderweg zijn: Google houdt het automatisch bij.

google now kaarten

In de laatste paar jaren zijn daar nog twee slimme trends bijgekomen: stembesturing en de smartphone als hub voor je hele huis. Met de Google Assistant kun je nu op elk moment vragen stellen aan je smartphone. Niet alleen over de hoogte van de Eiffeltoren, maar bijvoorbeeld ook om muziek af te spelen in Spotify.  En nu je smartphone ook gekoppeld is aan je Chromecast, Philips Hue-lampen, beveiligingscamera’s, slimme deurbellen en meer, kun je in feite je hele huis met je stem aansturen.

Door de intelligentie van de Google Assistant is het voor ontwikkelaars makkelijk om elk apparaat aan je stem te koppelen. Vaak gaat het aansturen ook nog eens in gewonemensentaal, al zitten we nog altijd te wachten op de Nederlandse Google Assistant. Zo is je smartphone niet meer een apparaat op zich, maar een afstandsbediening voor alle apparaten om je heen.

3. Goede, goedkope hardware maakt Android écht voor iedereen

Android is een open platform, waardoor elke fabrikant zijn eigen smartphones met de software kan ontwikkelen. Jarenlang was dat zowel het sterke als het zwakke punt van Android. Terwijl je voor een iPhone honderden euro’s neerlegde, waren er al Android-toestellen van een paar tientjes.

Samsung Galaxy Star

Helaas was de gebruikservaring op die goedkope toestellen vaak verre van prettig. Al na een paar dagen liep je vaak tegen drempels aan. Denk aan toestellen met slechts 4GB opslagruimte, waardoor je er nauwelijks apps op kwijt kon. Of smartphones met een enkele 2 megapixel-camera; dan kun je net zo goed géén foto’s maken. Vaak liepen ze ook nog eens op verouderde, slecht geoptimaliseerde versie van Android. Wij nemen het je niet kwalijk als je destijds gillend bent weggerend van de LG Optimus L3 of Samsung Galaxy Star.

Gelukkig maakt een paar jaar technische innovatie veel verschil. Tegenwoordig weten fabrikanten voor zo’n 100 euro al hele complete smartphones te leveren. Denk aan de Motorola Moto C Plus, voorzien van een ruime 16GB opslagruimte en een accu die meerdere dagen meegaat. Of de Nokia 3, met een 8 megapixel-camera aan beide kanten. Natuurlijk zijn ze nog altijd minder krachtig dan vlaggenschepen, maar de gebruikservaring (inclusief slimme notificaties en assisterende software) is vrijwel hetzelfde. De droom van gebruiksgemak voor élke prijsklasse is in ieder geval ingelost.

4. Android neemt beveiliging nog niet serieus genoeg

Maar waar goedkopere hardware hielp om Android succesvol te maken, zijn er ook nog genoeg zwakke punten die Google al haast sinds het begin achtervolgen. Al jaren staat Android bekend als een onveilig besturingssysteem. De ene keer zijn het gevaarlijke apps in de Play Store, de andere keer blijkt het voor kwaadwillenden nét iets te makkelijk om in te breken via wifi, bluetooth of een ander zwak punt.

Android jubileum

Het moet gezegd worden: Google heeft flinke stappen gezet om Android veiliger te maken. Zo worden alle apps in de Play Store continu gescand op gevaarlijke software. Ook de maandelijkse beveiligingsupdates, die bescherming bieden tegen kwetsbaarheden, zijn op papier iets mooier dan in de werkelijkheid. Google brengt de updates wel maandelijks uit, maar de meeste fabrikanten vertikken het om deze patches uit te rollen naar al hun smartphones. Sommige fabrikanten, zoals Samsung, Nokia, Wileyfox en Sony doen dit overigens wel goed.

Toch blijkt Google beveiliging soms nog niet serieus genoeg te nemen. Dit jaar werd Play Protect geïntroduceerd, een set maatregelen die de Play Store beschermt tegen gevaarlijke apps. Uit een recente test blijkt echter dat Play Protect veel beperkte bescherming biedt dan andere beveiligingssuites.

5. Android-updates duren nog steeds veel te lang

Updates zijn sowieso al jaren de achilleshiel van Android. Zelfs na tien jaar wordt het overgrote deel van alle Android-smartphones nooit bijgewerkt. En als je wél updates krijgt, is er geen enkele indicatie van hoe snel en hoe lang deze verschijnen. Terwijl zelfs de vier jaar oude iPhone 5S dit najaar een update naar iOS 11 kreeg, heeft de Galaxy S5 uit datzelfde jaar sinds begin 2016 geen updates meer ontvangen.

Het pijnpunt zit hem vooral bij de fabrikanten. Die vertikken het om hun smartphones regelmatig te updaten, omdat dat zeker bij goedkope toestellen veel geld kost maar niets oplevert. Google heeft dat probleem proberen te ondervangen door veel nieuwe functies en verbeteringen op de achtergrond uit te rollen. Waar Apple de iOS-updates nodig heeft om systeem-apps te verbeteren, kunnen de Play Store en Google-app bijgewerkt worden zonder dat jij of de fabrikant er iets voor hoeft te doen.

android 8.1 release

Toch blijft het terecht een heikel punt. Fabrikanten die hun klanten direct na de aankoop laten vallen, beveiligingsupdates die te laat of zelfs niet arriveren: je zou van een miljardenbedrijf als Google inmiddels beter verwachten. Verrassend is het niet dat het nieuwe Android 8.0 na drie maanden op slechts 0,2 procent van alle Android-toestellen staat, maar wel teleurstellend.

Met Android Oreo introduceerde Google Project Treble, wat het updateproces versimpelt. We weten pas in de loop van volgend jaar of updates inderdaad sneller volgen. Wel durven we er nu al vraagtekens bij te zetten. Want ook met Treble zijn fabrikanten nog verantwoordelijk voor de updates. Daardoor blijven kopers van voordelige en oudere smartphones de sjaak. Laten we hopen dat Google niet nog eens tien jaar nodig heeft op dit probleem op te lossen.

Lees het laatste nieuws over Google

Draag ook bij aan dit artikel

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.