Een paar jaar geleden maakten smartphonecamera’s bij elke nieuwe generatie een enorme ontwikkeling door. De laatste tijd lijkt daar de klad een beetje in te komen. Hebben we het plafond van mobiele fotografie bereikt?
Lees verder na de advertentie.
Staat de ontwikkeling van smartphonecamera’s stil?
Als enthousiast fotograaf heb ik een goede systeemcamera met meerdere lenzen. Rond 2019 merkte ik dat veel kennissen hun exemplaar van de hand deden en helemaal overschakelden op de smartphone.
In tegenstelling tot sommige ‘puristen’ snap ik dat volledig. Het is natuurlijk geweldig om je camera gewoon in je broekzak te hebben. Ik vind het niet per se fijn om op reis een zware rugtas met apparatuur mee te zeulen en twintig keer per dag van lens te wisselen. Ik voel geen romantiek bij het uitvouwen van een statief of het kijken door een elektronische zoeker. Smartphones zijn veel gemakkelijker in gebruik.
Nog een jaar of vijf, dacht ik in 2019. Dan is de ontwikkeling van smartphonecamera’s wel zo ver dat ook ik mijn trouwe Nikon op Marktplaats zet. Daar is niets van terecht gekomen en ik zie het voorlopig ook niet meer gebeuren. Ik heb daar een paar redenen voor.
Kwaliteitsverschil tussen lenzen blijft te groot
De eerste keer dat ik twijfelde aan mijn Nikon was toen smartphones een stevig zoombereik kregen. Met een hoofdcamera, groothoeklens en een telelens (of zelfs twee) kun je in vrijwel elke situatie uit de voeten. Oké, het kwaliteitsverschil tussen de hoofdcamera en de andere lenzen was groot, maar dat zou vanzelf bijtrekken, toch?
Niet dus. Zelfs op recente toptoestellen als de Xiaomi 14 Ultra en Google Pixel 9 Pro zie je nog heel duidelijk verschil tussen de primaire camera en de telelens. Die gebruiken zonder uitzondering een veel kleinere sensor, waardoor foto’s die je daarmee maakt minder details bevatten. Dat valt misschien niet zo op als je ze alleen op de smartphone zelf bekijkt, maar ik wil ze ook mijn monitor bewonderen en misschien zelfs uitprinten.
Dat fabrikanten niet alle lenzen dezelfde sensor kunnen geven, heeft met budget en vooral met ruimte te maken. Grotere sensoren kosten meer én nemen meer plek in. Die is er vaak niet in smartphones, waar natuurlijk nog veel meer techniek in verwerkt wordt. Camera-eilanden zijn nu al erg groot.
Sommige fabrikanten gebruiken daarom zelfs minder grote sensoren in hun smartphones dan een paar jaar geleden. Waar de hoofdcamera van de Xiaomi 13 Pro nog een 1 inch-sensor had, heeft de Xiaomi 15 Pro bijvoorbeeld een kleiner exemplaar. Betere software zou het verschil moeten opvangen, maar dat is nou net het tweede probleem.
Software bepaalt te veel
Wie een foto van een ‘echte’ systeemcamera naast die van zijn telefoon legt, ziet duidelijk verschil. Smartphones passen tijdens het fotograferen onmiddellijk veel bewerkingen toe, waardoor er een resultaat uitrolt dat de meeste mensen bevalt.
Dat is logisch en op zich ook niet erg. Bovendien kun je op de duurste smartphones van Xiaomi kiezen uit twee verschillende stijlen: Vibrant en Natural. Toch bepaalt de software die fabrikanten gebruiken voor een groot deel hoe je foto eruit komt te zien. Het is bijvoorbeeld moeilijk om het vaak erg hoge contrast of de kunstmatige verscherping aan te passen.
De oplossing daarvoor lijkt fotograferen in het RAW-formaat. Dat is op een telefoon echter niet zaligmakend. Smartphones nemen voor een normale foto veel kiekjes achter elkaar om het dynamisch bereik te vergroten. Omdat de sensoren zo klein zijn, zien RAW-afbeeldingen er (zelfs na bewerking) niet altijd beter uit dan gewone foto’s.
Vooruitgang is te afhankelijk van AI
Natuurlijk is er nog wel ontwikkeling op het gebied van smartphonecamera’s. Interessant is bijvoorbeeld de lens met een variabel diafragma, die onder andere te vinden is op de Xiaomi 14 Ultra. Zo kun je zelf met de scherptediepte spelen. Bij een portret kies je voor een wazige achtergrond, terwijl je bij een landschapsfoto het hele beeld scherp houdt.
Veel van de ‘vooruitgang’ is echter afhankelijk van kunstmatige intelligentie. Je kunt tegenwoordig gemakkelijk oneffenheden uit je foto’s verwijderen, achtergronden vervangen of zelfs objecten toevoegen. Dat is best lollig, maar na het reviewen van de Google Pixel 9 Pro XL heb ik deze mogelijkheden eerlijk gezegd nooit meer gebruikt. Het voelt toch een beetje als een gimmick.
Wat ik, en ik denk met mij vele fotografen, echt zou willen is een volgende stap in beeldkwaliteit. Een technische revolutie die het verschil tussen smartphones en grotere camera’s verder verkleint. Voorlopig lijkt die er niet aan te komen. Mijn Nikon mag nog een tijdje blijven.
Lees het laatste nieuws:
- Google onthult Pixel 10a met plat design en betere accuduur (18 feb)
- ‘Zo gaat Google de concurrentie aan met Apple’s Face ID’ (18 feb)
- Google I/O 2026 op 19 mei: dit zijn de verwachtingen (18 feb)
- Is dit YouTube’s meest recente wapen in strijd tegen adblockers? (17 feb)
- Europees kopen: deze smartphones komen uit Europa (17 feb)
