Opinie: je wil geen randloze smartphone
Erwin Vogelaar

Op je wensenlijstje voor 2017 staat mogelijk een randloze smartphone. Het is tijd om deze wens van het lijstje te schrappen.

Randloze smartphone

De rand om onze smartphoneschermen heen is voor menig gebruiker een doorn in het oog. Deze bezels verpesten het design van verder prachtige toestellen, maar is dat wel echt zo? We komen uit een tijd waarin smartphones echt lelijke dikke randen hadden. Zulke randen zie je nu nog wel eens terug op bijvoorbeeld goedkope smartwatches, maar op de huidige smartphones zijn ze behoorlijk dun geworden. Toch klinkt er nog steeds vaak de wens voor nog dunnere randen, of helemaal geen bezels.

Dat is begrijpelijk. Elke keer als wij een toestel met nauwelijks bezels zien, denken we ook dat we het willen. Zo zien smartphones in science fiction-series en -films er namelijk ook uit. Alles draait om het scherm zelf en de informatie die daar op te zien is. De rest is overbodig en alles dat overbodig is verdwijnt zodra producten verder ontwikkeld worden. Logischerwijs werken we dus naar een scherm zonder rand toe. Die rand zit er echter niet voor niets en mogelijk ben je aan het eind van dit artikel er zelfs blij mee.

Praktische problemen

Er zijn allereerst enkele praktische bezwaren tegen het verdwijnen van de rand. De bezel zorgt er namelijk voor dat je toestel steviger is. Zodra je het verwijdert, blijft er een extreem kwetsbaar scherm over. Je kunt tevens geen goed beschermend hoesje gebruiken, omdat deze net over de randen van het toestel zit. Toch is dit niet het sterkste argument tegen de randloze smartphone, want schermen worden steeds steviger, waardoor ze meer misbruik kunnen hebben. Hoesjes worden tevens overbodig als de schermen niet stuk gaan bij een valpartij. Zover zijn we echter nog lang niet.

randloze smartphone

Een ander praktisch probleem zijn je handen. Houd je toestel maar eens goed vast en beweeg met je duim. De kans is groot dat een deel van je hand, net onder je duim, over het randje gaat. Als hierdoor de bezels worden aangeraakt, is er niets aan de hand. Als er echter geen rand is, dan raakt je palm of een van je vingers het scherm aan en registreert het toestel dat als een aanraking met bijhorende acties. Ook dit argument zal in de loop van de tijd minder relevant zijn, omdat smartphones steeds beter worden in het registreren van onbedoelde aanrakingen. Er zijn echter betere redenen waarom de rand nut heeft.

Lijst

Heb je jezelf ooit afgevraagd waarom foto’s en schilderijen in lijsten worden geplaatst? Deels is dit net als bij een smartphonescherm bedoeld voor bescherming. Een schilderij zonder lijst is kwetsbaarder dan met lijst. Net als een foto die ergens neergezet wordt. Maar er gebeurt ook wat tussen de kijker, de afbeelding en de lijst. Eén van de belangrijkste functies van een lijst is namelijk om het beeld te scheiden van de wereld eromheen.

Filosofen buigen zich al tijden over de functie van zo’n lijst, ver voordat de smartphone een realiteit werd. In 1902 stelde de Duitse filosoof Georg Simmel bijvoorbeeld dat de lijst helpt om de inhoud op een afstand te houden van de buitenwereld. In 1921 beweerde de Spaanse filosoof José Ortega y Gasset al dat zonder de lijst, de inhoud van een schilderij aan alle vier de kanten lekt. De lijst dient daarom als een neutraal object dat het kunstwerk isoleert van de werkelijkheid.

randloze smartphone

Vreemd genoeg hebben wetenschappers nog niet veel onderzoek over deze functie van de lijst gedaan. Een relatief recent voorbeeld komt uit 2013, van Christoph Redies en Franziska Groß, die in hun onderzoek ‘Frames as visual links between paintings and the museum environment: an analysis of statistical image properties’ erachter zijn gekomen dat lijsten inderdaad zowel een nodige barrière als een overgang tussen het beeld en de omgeving bieden.

Bezel

De stap van schilderij naar smartphone lijkt groot, maar de theorie komt op hetzelfde neer. Je hebt te maken met twee werelden, die van je smartphone en die van je omgeving. Als je naar je schermpje kijkt, registreren je hersenen beide werelden. Door de rand weg te halen is de barrière tussen die werelden weg en lopen ze in elkaar over. In de praktijk komt het er op neer dat een randloze smartphone een stuk vermoeiender voor je ogen en hersenen is. De dunne rand die we nu hebben, helpt ons om hetgeen dat op het scherm wordt afgebeeld beter te zien en beter te onderscheiden van de rest.

Staat de randloze smartphone alsnog op je wensenlijstje? Prima, want stiekem willen we allemaal die science fiction-apparaten in onze handen. En wellicht denken we heel ouderwets en moeten onze hersenen gewoon mee naar een tijd zonder randen. Bij ons staan er echter andere wensen op ons wenslijstje, met bovenaan betere accu’s.

Draag ook bij aan dit artikel

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.