De Samsung Galaxy S22 5G nu tot €10 korting per maand op unlimited data!

Is de straling van mijn telefoon schadelijk voor de gezondheid?

Michel van 't Klaphek
11 april 2022, 19:19
5 min leestijd
Is de straling van mijn telefoon schadelijk voor de gezondheid?

Samsung en Apple werden in 2019 aangeklaagd door een groep bezorgde burgers. Zij vonden dat hun telefoons teveel straling uitzonden en eisten een vergoeding voor de geleden gezondheidsschade. Hadden de aanklagers een punt, of niet?

Lees verder na de advertentie.

Is de straling van mijn telefoon schadelijk?

Niet als het aan de rechter ligt. Eind 2020 oordeelde de Amerikaanse rechtbank in het voordeel van Apple en Samsung, schrijft de website Class Action. De rechter zei dat beide bedrijven zich keurig aan de regels hielden en wees op het feit dat hun telefoons binnen de maximale SAR-grenzen vallen.

SAR staat voor Specific Absorption Rate. Deze eenheid geeft aan hoeveel straling er door het lichaam wordt opgenomen. Het klopt immers dat je telefoon bepaalde frequenties uitzendt. In het algemeen taalgebruik noemen we dit vaak straling, al klopt dit (wetenschappelijk gezien) niet helemaal.

Het gaat immers niet om radioactieve straling. Deze vorm van straling is in staat om menselijk DNA te beschadigen, met alle narigheid van dien. Volgens het Kennisplatform ElektroMagnetische Velden zenden mobiele telefoons daarentegen alleen elektromagnetische velden uit. Deze velden kunnen je lichaam in theorie opwarmen en om dit te voorkomen moeten telefoonmakers zich aan strenge veiligheidsnormen houden.

straling telefoon elektromagnetische velden
Verschillende soorten elektromagnetische velden

Hoe mobiele telefoons werken

Even een stap terug, want waarom zenden telefoons überhaupt elektromagnetische velden uit? Heel simpel: omdat je dan kunt bellen, sms’en en WhatsAppen. Een telefoon communiceert via frequenties met zendmasten (het mobiele netwerk). Gegevens, zoals een WhatsApp-bericht, worden via ‘de cloud’ (lees: elektromagnetische velden) met elkaar uitgewisseld.

Daar is niets vreemds aan, want ontzettend veel spullen en objecten ‘praten’ via frequenties met elkaar. Wel zit er onderling veel verschil in de hoogte van de hiervoor gebruikte frequenties.

Zo communiceren hoogspanningslijnen met golflengtes tot wel duizenden kilometers, terwijl radio’s, smartphones en zendmasten het op maximaal tientallen kilometers houden. Deze lagere frequentie zorgt ervoor dat ook de mogelijke opwarming een stuk lager ligt. Om je lijf niet teveel te verwarmen, bestaan er strenge richtlijnen voor de intensiteit van die velden: de SAR.

Geen verband tussen telefoonstraling en kanker

In Europa is de maximale SAR-norm vastgesteld op 2 Watt per kilogram (W/kg). Deze maximumwaarde wordt zo goed als nooit gehaald en geldt daarom echt als uiterste grens. In veruit de meeste gevallen blijft de straling onder dit niveau. Zelfs wanneer je langdurig belt met een telefoon aan je oor, warmt je lichaam maximaal een paar honderdste graden Celsius op, zo schrijft Cancer Research UK.

Deze stichting, die zich bezighoudt met het ophalen van geld voor onderzoek naar kanker, is dan ook duidelijk in haar oordeel. Op de vraag of de straling van telefoons hoog genoeg is om kanker te veroorzaken, reageert men met een stellige afwijzing. “Nee, het gebruiken van een mobiele telefoon vergroot niet de kans op het krijgen van kanker.”

Het andere geluid

Toch hoor je zo nu en dan andere berichten. In 2017 schreef een internationale groep van 180 wetenschappers bijvoorbeeld een pamflet (5G Appeal) om te waarschuwen voor 5G. Volgens hen zou het nieuwe mobiele netwerk, dat in Nederland in 2020 van start ging, de stralingsintensiteit flink verhogen. De onderzoekers riepen op tot meer onderzoek en het uitstellen van de uitrol van 5G.

Deze oproep staat niet op zichzelf. Zo nu en dan verschijnen er nieuwe (wetenschappelijke) studies waarin wordt gewaarschuwd voor de mogelijke invloed van smartphones op onze gezondheid. Extra aandacht is er voor de eventuele effecten van straling, zo onderkent ook het Kennisplatform Elektromagnetische Velden.

Er bestaan echter geen grootschalige studies die een directe link tussen telefoongebruik en het risico op kanker aantonen. En dat is best opmerkelijk, want de World Health Organization (WHO) geeft aan dat er inmiddels ruim 25,000 wetenschappelijke onderzoeken naar de mogelijke effecten van elektromagnetische radiatie op mensen zijn uitgevoerd. Voor het perspectief: dat is meer onderzoek dan we hebben gedaan naar chemicaliën in voedsel.

poco x4 pro review

Hoe bewijs je iets dat niet bestaat?

Kunnen we daarom concluderen dat de straling van telefoons geheel ongevaarlijk is? Nee, want feit blijft dat mobiele telefoons een relatief nieuwe uitvinding zijn. We hebben daardoor nog geen wetenschappelijke onderzoeken over een langere termijn, van bijvoorbeeld dertig of veertig jaar. Die studies verwacht de WHO op zijn vroegst over tien jaar pas.

Bovendien is het wetenschappelijk vrijwel onmogelijk om aan te tonen dat de straling van telefoons niet schadelijk is voor onze gezondheid. Hoe bewijs je immers iets dat niet bestaat?

Omdat ook wetenschappers met dit dilemma kampen, noemen ze het effect van smartphones en elektromagnetische velden mogelijk ‘carcinogeen’. Dit betekent dat het effect van smartphones op het risico om kanker op te lopen (nog) niet valt uit te sluiten.

Dat klinkt minder fraai, maar bedenk dan dat een hoop alledaagse zaken als mogelijk carcinogeen worden aangemerkt. Neem bijvoorbeeld het eten van rood vlees, drinken van wijn en barbecueën. Deze activiteiten vinden echter aan de lopende band plaats, ook al zijn ze mogelijk kankerverwekkend.

Daarbij zul je wetenschappers vrijwel nooit zulke stellige claims naar buiten horen brengen. ‘De wetenschap’ kun je het best zien als een openbare discussie. Onderzoekers praten met elkaar door studies naar buiten te brengen, die in perspectief te plaatsen en op elkaars resultaten te reageren. (Zelf)reflectie is hierbij heel belangrijk. Goede wetenschappelijke resultaten zijn daarom altijd genuanceerd en de context (methode) is erg belangrijk.

Meer smartphonemythes doorgeprikt

Vrijwel iedereen heeft inmiddels een smartphone, maar hoe deze precies werkt is vaak minder duidelijk. Klopt het bijvoorbeeld dat je een smartphone beter niet kunt snelladen, omdat dit schadelijk zou zijn voor de batterij? En kun je een telefoon ‘s avonds nou beter wel of niet opladen? Op Android Planet geven we regelmatig antwoord op dit soort praktische vragen. Lees hieronder meer tips:

Heeft dit artikel je geholpen?
Reageer

Lezersreacties

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.

Het laatste nieuws, tips en meer Android in je inbox

Menu