Zo praat je met je kinderen over schadelijke uitdagingen op TikTok

Erwin Vogelaar
17 november 2021, 9:00
4 min leestijd
Zo praat je met je kinderen over schadelijke uitdagingen op TikTok

Is TikTok gevaarlijk? In de app kunnen uitdagingen tieners motiveren tot zelfbeschadiging of zelfdoding. TikTok gaat daar wat aan doen en zo praat jij er met je kinderen over.

Lees verder na de advertentie.

TikTok gevaarlijk? Zo praat je over uitdagingen en hoaxes

Een belangrijk onderdeel van TikTok zijn challenges, of uitdagingen. De meeste mensen kennen de Ice Bucket Challenge, om bewustzijn te creëren voor de ziekte ALS. Sindsdien zijn er duizenden andere uitdagingen geweest en ze blijven maar komen. Sommige van deze uitdagingen zijn zeer gevaarlijk. 

Een bekend voorbeeld is de Blue Whale Challenge, waarmee het lijkt alsof de telefoon van jongeren wordt gehackt en ze opdrachten moeten doen om dat te stoppen. Deze opdrachten worden steeds heftiger totdat er wordt gevraagd om zelfbeschadiging en uiteindelijk zelfdoding. Deze uitdaging staat ook wel bekend als de Momo Challenge of onder de naam Jonathan Galindo. 

tiktok gevaarlijk

Onderzoek onder tieners

Iedereen ziet nu hoe het bedrijf Meta door de molen wordt gehaald, nadat duidelijk werd dat het bedrijf kinderen vooral ziet als een onaangeroerde markt. Het bedrijf wist dat zijn apps zoals Instagram schadelijk zijn voor de mentale gezondheid van tieners, maar bleef toch ideeën verzinnen om ze sterker aan deze apps te verbinden. 

TikTok lijkt die kritiek voor te willen zijn. Het bedrijf heeft een onderzoek gestart en externe experts ingeschakeld, om te kijken hoe het bedrijf om moet gaan met gevaarlijke uitdagingen in de app om zo de lichamelijke en vooral ook mentale gezondheid van zijn gebruikers te waarborgen. 

Voor dit onderzoek zijn meer dan 10.000 tieners, ouders en docenten ondervraagd en is er onder andere samengewerkt met klinisch kinderpsychiater dr. Richard Graham en gedragswetenschapper Gretchen Brion-Meisels, die zich beide bezighouden met pubers en hun gezonde ontwikkeling. Het rapport met bevindingen en aanbevelingen is geschreven door een onafhankelijk beveiligingsbureau.

Mentale gezondheid leidt er onder

De ondervraagde tieners noemen 48 procent van de uitdagingen die ze onlangs zijn tegengekomen als veilig en leuk. 32 procent was een beetje riskant, maar nog wel veilig. Maar liefst 14 procent van de uitdagingen waren riskant en gevaarlijk volgens de jongeren, en 3 procent werd gezien als erg gevaarlijk. Van de ondervraagde tieners stelde 0,3 procent daadwerkelijk meegedaan te hebben aan een uitdaging die als ‘erg gevaarlijk’ wordt gemarkeerd.

Maar daar houdt het probleem niet op. Informatie en video’s over gevaarlijke uitdagingen worden vaak verspreid. Meestal om anderen te waarschuwen over de uitdaging. Maar liefst 31 procent van de tieners die deze hoaxes en uitdagingen op deze manier zagen, stellen daar een negatieve impact van te ervaren. Daarvan zegt 63 procent dat hun mentale gezondheid er onder heeft geleden.

Dit doet TikTok

TikTok gaat wat aanpassingen maken in de manier waarop de app omgaat met dergelijke uitdagingen en hoaxes. Als ze gevaarlijk worden gevonden, worden niet alleen de uitdagingen zelf maar ook paniekzaaiende waarschuwingen over de uitdagingen verwijderd.

Ook gaat TikTok verzorgers meer advies geven in zijn Veiligheidscentrum, en wordt de taal in waarschuwingslabels aangepakt. Zoeken mensen naar hoaxes die zijn gelinkt aan zelfbeschadiging of zelfdoding, dan wordt daar contactinformatie over hulporganisaties bijgeplaatst.

Dit kun jij doen

De aanpassingen die TikTok maakt zijn beperkt, dus het is extra belangrijk om als ouder of leraar ook met kinderen te praten over deze uitdagingen. Daar zijn een aantal tips voor, gebaseerd op de aanbevelingen van bovengenoemde experts.

1. Praat over grenzen en risico’s, maar niet specifieke uitdagingen

TikTok noemt het de Voldemort-vraag. In het Harry Potter-universum wordt de naam ‘Voldemort’ niet uitgesproken, maar heeft men het over Hij-Die-Niet-Genoemd-Mag-Worden. Het uitspreken van de echte naam kan namelijk al kwaad doen. In het geval van uitdagingen op TikTok kan dat ook het geval zijn.

Deze uitdagingen benoemen wekt namelijk bekendheid en nieuwsgierigheid op. Jongeren gaan ze dan opzoeken. Het is daarom voor ouders en leraren aan te raden om meer algemene informatie te bieden. Uit het onderzoek blijkt dat 46 procent van de ondervraagde tieners aangeeft “goede informatie over risico’s in het algemeen” en “informatie over waar een grens ligt” te willen. 

2. Voer een open gesprek

De experts stellen dat tieners zelf de regie in handen moeten hebben en daarbij begeleid kunnen worden. Het is daarbij belangrijk dat er er niet van bovenaf iets opgelegd wordt, maar dat je naast de tiener gaat staan.

Voer er een open gesprek over. Dat kan bijvoorbeeld starten door ze vragen of ze iets willen weten over iets dat ze hebben gezien. Het is daarbij belangrijk om alles bespreekbaar te houden en te zorgen dat je kinderen zich niet hoeven te schamen. 

3. Bied alternatieven

Pubers voelen zich natuurlijk aangetrokken tot uitdagingen, omdat ze hun grenzen opzoeken. Geef ze de middelen om die grenzen op een andere manier te ontdekken. Bijvoorbeeld via sport, games of veilige uitdagingen.

Zo werkt TikTok

Hoe bepaalt TikTok welke video’s je te zien krijgt? Wij leggen het ingewikkelde TikTok-algoritme uit. Wat vind jij van deze plannen van de populaire social media-app? Laat het weten in de reacties.

Lezersreacties

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.

Het laatste nieuws, tips en meer Android in je inbox

Aanmelden
Menu
Nieuws Tips Apps Reviews Thema's Video's