Malware op je Android-toestel: voorkomen, herkennen en verwijderen

Michel van 't Klaphek
1 november 2021, 14:54
5 min leestijd

Android lijkt steeds vaker het slachtoffer van malware te worden. Wat is dit eigenlijk en, nog veel belangrijker, hoe kom je er vanaf? Dit is alles wat je over Android-malware moet weten.

Lees verder na de advertentie.

Alles over Android-malware

Over het algemeen is Android heel veilig, maar geen enkel besturingssysteem is onfeilbaar. Met andere woorden: je kunt altijd het slachtoffer worden van een virus. De laatste tijd steken vooral malwarevirussen de kop op. De afgelopen maanden kwamen bijvoorbeeld onder meer de varianten Joker, FluBot en GriftHorse voorbij.

Daarom is het hoog tijd om dit onderwerp uit te pluizen, te beginnen met een definitie: waar hebben we het eigenlijk over? Malware staat voor schadelijke software en is een overkoepelende term. Sommige malwarevarianten proberen bijvoorbeeld geld te stelen, terwijl anderen er met persoonlijke gegevens vandoor (proberen) te gaan.

flubot malware comeback 2

De gemene deler is dat malware je smartphone binnendringt en dan aan de slag gaat. Meestal doet malware dat door zich als een trojaans paard in een op het eerste gezicht legitieme app te verstoppen. Zodra je deze hebt geïnstalleerd heeft het virus vrij spel en kan ‘ie zich gaan nestelen.

Malware kan zich ook op andere manieren verspreiden. FluBot, een bekend virus dat momenteel bezig is aan een comeback, verspreidt zich bijvoorbeeld via sms.

De motivatie achter malware is altijd hetzelfde: geld. Makers van de virussen zijn op centen uit en proberen dat bijvoorbeeld te doen door jouw bankomgeving na te maken, in de hoop dat je niet merkt dat het om een neppe versie gaat. Zodra je bent ingelogd zijn de malwaremakers op de hoogte van je aanmeldgegevens en kunnen ze er met je geld vandoor gaan.

Malware voorkomen

Eeuwenoude adviezen zijn verrassend vaak van toepassing op moderne situaties, zoals nu. Als het om malware gaat, kun je namelijk veel beter voorkomen dan genezen. Door enkele simpele voorzorgsmaatregelen te nemen verklein je de kans dat jouw Android-smartphone besmet raakt aanzienlijk. Dit kun je bijvoorbeeld doen:

  1. Update je apps altijd direct. Ontwikkelaars van apps doen er alles aan om hun programma’s zo veilig mogelijk te maken.
  2. Controleer of je Android-telefoon de meest recente veiligheidsupdate draait. Ga hiervoor naar de Instellingen-app, kies ‘Systeem’ en selecteer de knop ‘Software-update’.
  3. Download alleen apps uit de officiële appwinkel, de Google Play Store.
  4. Open geen dubieuze e-mails en websites (en druk vooral niet op de advertenties!).

Helaas is het nog best pittig om te achterhalen of jouw telefoon met malware is besmet. In de meeste gevallen kom je hier pas achter als het te laat is (wanneer je bijvoorbeeld ineens een vreemde overschrijving op je bankafschriften tegenkomt). Maar, je kunt wel op bepaalde zaken letten.

Als je telefoon bijvoorbeeld van de ene op de andere dag een stuk trager is, kan dit een teken aan de wand zijn. Let ook op het gedrag van apps. Het is bijvoorbeeld een bekend fenomeen dat Android-malware ervoor zorgt dat je browser op willekeurige momenten wordt omgeleid. Net wanneer je naar een bepaalde website wil gaan, stuurt de browser je automatisch naar een andere site.

Vergeet ook je lijst met apps niet te controleren. Zie je hier ineens een vreemde titel tussenstaan? Grote kans dat malware er iets mee te maken heeft. Andere mogelijke symptomen zijn een snel leeglopende batterij en opdringerige advertenties die willekeurig de kop opsteken.

Lees ook: Ransomware op je Android-smartphone: herkennen, voorkomen en verwijderen

Android-malware verwijderen

In de meeste gevallen is je met malware besmette telefoon nog bruikbaar. Wel is het belangrijk om besmette app(s) zo snel mogelijk te verwijderen. Weet je zeker dat je toestel is geïnfecteerd? Schakel je smartphone dan uit want op die manier heeft de app geen kans om verdere schade aan te richten. Ga bij jezelf na of je de afgelopen tijd een nieuwe app hebt geïnstalleerd: mogelijk is dat de oorzaak van het probleem.

Probeer ook de symptomen van de Android-malware te googelen. Er is een grote kans dat je niet de eerste met het probleem bent en iemand op internet een stap-voor-stap-handleiding heeft geschreven om orde op zaken te stellen. Het is in ieder geval belangrijk om de besmette app te verwijderen. Dat doe je door in de veilige modus op te starten:

  1. Zet het toestel weer aan zoals je gewend bent;
  2. Zodra hij is opgestart houd je de powerknop ingedrukt;
  3. Houd vervolgens ook de ‘Uitschakelen’-knop ingedrukt en geef aan dat je in veilige modus wil opstarten.

Door een toestel in veilige modus op te starten kun je geen apps van derden gebruiken, maar alleen de apps die bij aankoop al geïnstalleerd waren. Zodra je telefoon weer aanstaat, ga je naar de instellingen, tik je op ‘Apps en meldingen’ en ga je naar de lijst met alle applicaties. Zoek de besmette app op en verwijder de app.

Je telefoon beschermen voor de toekomst

Heb je het idee dat andere apps ook besmet zijn, bijvoorbeeld omdat je rare reclames te zien kreeg? Verwijder deze applicaties dan ook, en installeer ze later eventueel weer opnieuw. Zodra je klaar bent, zet je het toestel uit en start je ‘m weer in de normale modus op. Lijkt alles weer normaal? Dan heb je de Android-malware succesvol verwijderd.

Nu is het tijd om verdere besmettingen te voorkomen. Installeer hiervoor een goede anti-malware-app op je Android-telefoon. Een aanrader is Malwarebytes, dat je beschermt tegen malware, ransomware en andere schadelijke software. Je krijgt bijvoorbeeld een melding zodra je op het punt staat om een dubieuze link te openen.

Malwarebytes Mobile Security

Malwarebytes

Gratis via Google Play

Beveilig je Android

Check onze gids voor het beveiligen van je Android voor meer praktische tips. Ook is het verstandig om te weten waar je op moet letten bij gevaarlijke Android-apps, zodat je problemen in de toekomst kunt voorkomen.

Je leest een artikel dat eerder op onze website is verschenen. We hebben de informatie bijgewerkt en het artikel opnieuw gepubliceerd.

Heeft dit artikel je geholpen?
Reageer

Lezersreacties

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.

Het laatste nieuws, tips en meer Android in je inbox

Menu
Nieuws Tips Apps Reviews Thema's Video's