Opinie: hogere thuiskopieheffing op smartphones voelt niet logisch

Rens Blom
4 november 2020, 13:03
4 min leestijd
Opinie: hogere thuiskopieheffing op smartphones voelt niet logisch

De thuiskopieheffing op een smartphone stijgt met 2,60 euro, wat volgens de verantwoordelijke overheidsorganisatie twee redenen heeft. Smartphonefabrikanten zijn ontevreden over het vergoedingssysteem en Android Planet-redacteur deelt die onvrede.

Lees verder na de advertentie.

Thuiskopieheffing op smartphone gaat omhoog

De hele maand november staat Android Planet in het teken van geld besparen. Dat kan op veel manieren, bijvoorbeeld door uiterlijk 31 december een nieuwe smartphone te kopen. Vanaf 1 januari 2021 betaal je namelijk een hogere thuiskopieheffing bij aanschaf van een toestel. De heffing stijgt van 4,70 euro naar 7,30 euro.

Je betaalt dus een paar euro meer voor dezelfde smartphone. Met een goede reden vind ik dat niet erg, maar in dit geval weet de argumentatie van de overheid mij niet te overtuigen. Smartphonefabrikanten zijn ook ontevreden en daar is auteursrechtenorganisatie BumaStemra weer ontstemd over.

Waarom de thuiskopieheffing stijgt

De thuiskopieheffing op smartphones, tablets, usb-sticks en andere gegevensdragers dient als een vergoeding voor rechthebbenden van onder meer muziek, films en series. Zij krijgen financiële compensatie voor de inkomsten die ze mislopen omdat mensen illegale kopieën maken van hun werk. Ik kan me vinden in dit vergoedingssysteem, maar ben het niet eens met de prijsstijging die 1 januari ingaat.

De verantwoordelijke overheidsorganisatie, SONT, zegt dat smartphonegebruikers steeds meer thuiskopieën maken. Ook zouden we steeds meer refurbished (dus gebruikte) smartphones uit het buitenland kopen, waarover nog geen Nederlandse thuiskopieheffing betaald is. Om rechthebbenden te compenseren, stijgt de vergoeding per in Nederland verkochte smartphone daarom met 2,60 euro.

netflix onderweg kijken data besparen

Streamingdiensten

Met alle respect voor de deskundigen van SONT: ik vind het een vreemde argumentatie. Als je via een torrent-website illegaal een film downloadt en op een usb-stick zet, maak je een thuiskopie. Logisch. Maar als je je favoriete muziek van Spotify en wat Netflix-series offline downloadt op je telefoon zodat je in het vliegtuig of de auto wat te doen hebt, maak je blijkbaar ook een thuiskopie. Dat gaat er bij mij niet in. Deze diensten zijn legaal, het luisteren of kijken kan alleen in de betreffende app en een eigen kopie maken is onmogelijk. Oftewel: je doet niets illegaals en hebt in feite geen thuiskopie.

Branchevereniging NLDigital, dat spreekt namens meerdere smartphonefabrikanten en -importeurs, denkt er ook zo over. “Wij vinden het offline beschikbaar maken van muziek of series niet hetzelfde als een ouderwetse kopie”, zegt directrice Lotte de Bruijn tegen de NOS. Ze zegt ook dat de bescherming van de auteursrechten op deze manier ‘steeds meer uit de pas loopt met de technische en economische realiteit’. Daar ben ik het volledig mee eens, maar de SONT denkt en beslist dus anders.

Refurbished smartphones

Dan kom ik nog even terug op de claim dat we steeds meer refurbished smartphones uit het buitenland kopen. Als dat zo is – ik kan het niet bewijzen of ontkrachten – snap ik dat de SONT wil dat je een thuiskopieheffing betaalt over een refurbished toestel. Dat gebeurt nu niet. De verkoop van refurbished toestellen gaat via webwinkels, Marktplaats en onderhands binnen familie en vrienden. Een aparte thuiskopieheffing voor refurbished smartphones zou niet werken, dat begrijp ik.

Wat ik minder snap, is dat de heffing op alle nieuwe smartphones omhooggaat en kopers van een nieuw toestel dus opdraaien voor een marktontwikkeling waar zij misschien niets mee te maken hebben. Een positieve marktontwikkeling trouwens, want hoe langer we met smartphones doen, hoe minder nieuwe exemplaren er geproduceerd hoeven te worden. Dat scheelt het delven van grondstoffen en CO2-uitstoot tijdens de productie en het transport.

BumaStemra slaat de plank mis

Branchevereniging NLDigital is als gezegd geen voorstander van een hogere thuiskopieheffing op de smartphone en gaat dat doorgeven aan de verantwoordelijke minister. De nieuwe heffing gaat drie jaar gelden en NLDigital hoopt dat de SONT de heffing ontziet voor de periode erna. Dat vind ik logisch klinken, want in drie jaar kan er veel veranderen in ons media- en smartphonegebruik.

BumaStemra, de financiële belangenbehartiger van auteurs en artiesten, blijkt recht tegenover NLDigital te staan. Een woordvoerder van BumaStemra zegt tegen de NOS: “het kan toch niet zo zijn dat de componisten, tekstschrijvers en muzikanten juist in coronatijd hier de dupe van worden?”

Met verbazing las ik de zin nog eens. En nog eens. BumaStemra gebruikt het coronavirus waar we nú last van hebben als een argument tegen het aanpassen van de thuiskopieheffing die op zijn vroegst 1 januari 2024 ingaat. Dat vind ik wel heel makkelijk. Helemaal omdat de organisatie de nadruk legt op gedupeerde artiesten, terwijl de rechter onlangs oordeelde dat BumaStemra een artiest jarenlang veel te weinig betaald heeft.

BumaStemra wil ook dat we gaan betalen voor het offline downloaden van media, terwijl dit in mijn ogen al gebeurt in de vorm van – jawel – de thuiskopieheffing. En mocht de organisatie het gemist hebben: de thuiskopieheffing stijgt met een paar euro per smartphone, mede vanwege het offline gebruiken van media. Kortom: naar mijn idee slaat BumaStemra de plank hier mis.

Die uitdrukking wil ik niet rechtstreeks overnemen op het verhogen van de thuiskopieheffing, maar de gebruikte argumentatie gaat er bij mij niet echt in.

Vind jij het – net als Rens – wat vreemd dat de thuiskopieheffing zo omhoog gaat, of juich je het juist toe? Discussieer mee in de reacties onder dit artikel.

Lees meer over het maandthema Geld besparen

Dit maandthema wordt gesponsord door Oppo. Oppo heeft geen invloed op de inhoud van de artikelen die de redactie van Android Planet publiceert.

Lezersreacties

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.

Menu
Nieuws Tips Apps Reviews Spotlights Video's